تنبور یکی از کهن ترین سازهای زهی زخمه ای ایران است که ریشه ای عمیق در فرهنگ و عرفان دارد. این ساز با بدنه ای گلابی شکل و دسته ای بلند دارای دو یا سه سیم فلزی است که با انگشتان دست نواخته می شود. تنبور به عنوان سازی مقدس در میان پیروان اهل حق شناخته شده و نغمات آن با ذکر و عبادت گره خورده است. صدای پرطنین و معنوی این ساز لرزشی خاص در دل شنونده ایجاد می کند و به دلیل سادگی در ساختار و پیچیدگی در بیان احساس همواره مورد توجه عارفان و هنرمندان بوده و جایگاهی ویژه و والا در موسیقی مقامی ایران دارد.
چرا مکتب خانه میرزاعبدالله؟
مکتبخانه میرزاعبدالله با درک جایگاه والای تنبور در موسیقی آیینی ایران، آموزش این ساز را زیر نظر اساتید مجرب و با تکیه بر روایتهای اصیل مقامی برگزار میکند. در این مرکز، هنرجویان علاوه بر یادگیری تکنیکهای پنجهکاری و مضرابهای متنوع، با تاریخچه و مفاهیم معنوی نهفته در مقامات تنبور آشنا میشوند. هدف ما در اینجا، انتقال صحیح امانت گذشتگان به نسل جدید و تربیت نوازندگانی است که علاوه بر مهارت فنی، با روح و اصالت این ساز باستانی نیز پیوندی عمیق برقرار کنند.
ساختار فنی و صوتی
- کاسه و دسته: معمولا از چوب توت برای کاسه و چوب گردو برای دسته استفاده میشود تا طنینی ماندگار ایجاد شود.
- دستانها: سیزده تا چهارده پرده روی دسته بسته میشود که جایگاه دقیق فواصل موسیقی مقامی است.
- تکنیک نواختن: برخلاف دوتار و تار، این ساز با تمامی انگشتان دست راست (بهویژه حرکت شُر) نواخته میشود.
چرا نوازندگی تنبور را انتخاب کنیم؟
نواختن تنبور سفری است به اعماق تاریخ و فرهنگ کهن ایران که آرامشی درونی و تمرکزی بینظیر به نوازنده میبخشد. این ساز به دلیل داشتن نغمات مقامی و باستانی، گوش موسیقیایی هنرجو را با فواصل بکر و اصیل آشنا میکند. یادگیری تنبور برای کسانی که به دنبال موسیقی عرفانی و پیوند میان هنر و معنویت هستند، بهترین انتخاب است. همچنین سادگی ظاهری ساز در کنار عمق صوتی آن، اجازه میدهد تا هنرمند با کمترین واسطه، خالصترین احساسات خود را در قالب نغمههایی شورانگیز و ریتمیک بیان کند.
اساتید برجسته
- سید خلیل عالی نژاد
- علی اکبر مرادی
- کیخسرو پورناظری
- نورعلی الهی
- بابا غلام همتی
- درویش امیر حیاتی
- طاهر یارویسی